پارلمان ترکیه لایحهای را تصویب کرده که براساس آن، استفاده از شبکههای اجتماعی برای تمامی افراد زیر ۱۵ سال ممنوع خواهد شد. این لایحه که اکنون برای تبدیل شدن به قانون نیازمند تأیید رئیسجمهور این کشور است، پلتفرمهای اجتماعی را ملزم به اجرای اقدامات تأیید سن، ارائه ابزارهای کنترل والدین و واکنش سریعتر به محتوای مضر میکند. این اقدام در پی دو تیراندازی مرگبار در مدارس ترکیه و بازداشت ۱۶۲ نفر بهاتهام انتشار تصاویر این فجایع در فضای آنلاین صورت گرفته است.
جزئیات لایحه و الزامات جدید برای پلتفرمها
براساس گزارش آسوشیتدپرس، قانونگذاران ترکیه این لایحه را در پی دو تیراندازی مرگبار در مدارس این کشور به تصویب رساندند؛ حوادثی که پس از آنها، پلیس ۱۶۲ نفر را بهاتهام انتشار تصاویر این فجایع در فضای آنلاین بازداشت کرد.
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، اکنون ۱۵ روز فرصت دارد تا این لایحه را برای تبدیل شدن به قانون امضا کند. او پیشتر در یک سخنرانی تلویزیونی خطاب به ملت، پلتفرمهای اجتماعی را به «آبهای آلوده» تشبیه کرده بود.
این قانون پلتفرمهای اجتماعی بزرگ را ملزم میکند:
- تأیید سن کاربران: پیادهسازی اقدامات راستیآزمایی سن در اپلیکیشنها
- کنترل والدین: ارائه ابزارهای نظارتی برای والدین
- واکنش سریع: پاسخگویی سریعتر به محتوای مضر منتشرشده
علاوهبر پلتفرمهای اجتماعی، شرکتهای بازی آنلاین نیز موظف به اعمال محدودیتهای خود برای کاربران کمسنوسال خواهند بود. مجازاتهای احتمالی برای متخلفان شامل کاهش پهنای باند و جریمههای مالی است.
سابقه برخورد ترکیه با پلتفرمهای آنلاین
این نخستینباری نیست که ترکیه با شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای بازی آنلاین درگیر میشود. این کشور پیشتر نیز سابقه اقدامات مشابهی داشته است:
- انسداد اینستاگرام در سال ۲۰۲۴: بر سر اختلاف درباره انتشار محتوای مرتبط با حماس، دسترسی به اینستاگرام برای حدود یک هفته مسدود شد.
- ممنوعیت روبلاکس (Roblox): در همان بازه زمانی، روبلاکس بهدلیل گزارشهایی مبنیبر محتوای جنسی نامناسب و سوءاستفاده از کودکان ممنوع شد. یک مقام ترکیهای همچنین «ترویج همجنسگرایی» را یکی از دلایل این ممنوعیت ذکر کرد.
- فیلتر موقت توییتر/ایکس (X): ترکیه چندین نوبت ازجمله پس از زلزلههای ویرانگر سال ۲۰۲۳، ایکس را بهطور موقت مسدود کرده، هرچند دلیل دقیق آن در برخی موارد مشخص نبود.
روند جهانی محدودسازی شبکههای اجتماعی برای نوجوانان
اقدام قانونگذاران ترکیه برای ممنوعیت دسترسی افراد زیر ۱۵ سال به شبکههای اجتماعی، بخشی از یک روند روبهرشد در اروپا و سراسر جهان است. کشورهای دیگری نیز اخیراً قوانین مشابهی را معرفی کردهاند:
| کشور | محدودیت سنی | وضعیت |
|---|---|---|
| استرالیا | زیر ۱۶ سال | نخستین کشور جهان با این محدودیت |
| یونان | محدودیت سنی | قانون اخیراً معرفیشده |
| اتریش | محدودیت سنی | قانون اخیراً معرفیشده |
| بریتانیا | – | درحال بررسی محدودیتهای سختگیرانهتر |
| ترکیه | زیر ۱۵ سال | در انتظار امضای رئیسجمهور |
استرالیا سال گذشته نخستین کشور جهان بود که استفاده از شبکههای اجتماعی را برای افراد زیر ۱۶ سال ممنوع کرد و از آن زمان، کشورهای دیگری مانند یونان و اتریش نیز قوانین مشابه خود را معرفی کردهاند. بریتانیا نیز درحال بررسی اعمال محدودیتهای سختگیرانهتر است.
بهنظر شما آیا ممنوعیت کامل شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۵ سال راهکاری مؤثر برای محافظت از آنهاست یا باید رویکردهای آموزشی و نظارتی والدین را در اولویت قرار داد؟
|
